MENÜGİRİŞ YAP
Samsun’da reaktif bedel ödeyen işletmelerin önemli bir kısmında kompanzasyon panosu zaten vardır. Pano kurulurken doğru hesaplanmış, ilk aylarda da sorunsuz çalışmıştır. Sonra fatura bir ay endüktif, başka bir ay kapasitif bedelle gelmeye başlar. Bunun nedeni genellikle iki şeydir: Karadeniz iklimi panoyu beklenenden hızlı yıpratır ve yük yılın farklı dönemlerinde çok farklı bir karaktere bürünür.
Bu sayfada kompanzasyonun genel mantığını tekrar anlatmak yerine Samsun’daki tesislerde gerçekten fark yaratan konulara odaklandık. Konuya yeniyseniz önce kompanzasyon nedir ve ne işe yarar yazımıza göz atabilirsiniz.
Sahil şeridindeki ve liman çevresindeki tesislerde havadaki nem ve tuz, pano içindeki metal yüzeylerle doğrudan temas eder. Gün içindeki sıcaklık farkı da buna eklenince, özellikle sabaha karşı pano içinde yoğuşma oluşur. Bu durumun sonuçları kendini yavaş yavaş gösterir:
Bu nedenle Samsun’daki panolarda yalnızca elektriksel değerlere bakmak yetmez. Pano ısıtıcısı ve higrostatın çalışıp çalışmadığı, kapı contaları, havalandırma filtreleri ve kablo girişlerinin sızdırmazlığı da bakımın parçası olmalıdır. Kapalı bir elektrik odasında duran pano bile, oda havalandırılmıyorsa aynı riski taşır.
Samsun ekonomisinin önemli bir bölümü tarıma dayalı ve mevsimseldir. Çarşamba ve Terme tarafında fındık işleme, Bafra ovasında pirinç ve sebze işleme, ovalardaki sulama pompaları, bunlara bağlı soğuk hava depoları… Bu tesislerin ortak noktası, yılın birkaç ayında tam kapasiteyle çalışıp geri kalanında neredeyse durmalarıdır.
Sorun da tam burada çıkar. Hasat dönemine göre ayarlanmış bir pano, yük düştüğünde fazla gelir ve tesis kapasitif bölgeye kayar. Tersi de olur: Sezon dışında neredeyse hiç aktif enerji harcamayan bir sulama ya da depo tesisinde trafo boşta çalışırken bile reaktif enerji çeker. Aktif tüketim çok düşük olduğu için küçük bir reaktif tüketim bile oranı sınırın üzerine taşıyabilir ve “neredeyse hiç çalışmadığımız ay neden bedel geldi?” sorusu doğar.
Bu tür tesislerde tek seferlik ayar yerine, sezon başında ve sezon sonunda röle ayarlarının gözden geçirilmesi ve trafonun boşta çalışma reaktifinin ayrıca hesaba katılması gerekir.
Organize sanayi bölgelerindeki üretim tesisleri: Samsun Merkez (Tekkeköy),Kavak, Bafra ve Çarşamba OSB’lerindeki modern hatlarda motorların çoğu frekans konvertörü ile sürülür. Bu ekipmanlar harmonik üretir ve standart kondansatörlerin ömrünü ciddi şekilde kısaltır. Sık kondansatör değiştiriyorsanız önce bir harmonik ölçümü yaptırmanız yerinde olur.
Liman, lojistik ve depolama: Vinçler, konveyörler ve forkliftlerin şarj üniteleri kısa süreli ama yüksek yükler çeker. Yavaş tepki veren ya da kademe sayısı az olan bir pano bu ani değişimleri yakalayamaz.
Hastane, otel, AVM ve ofis binaları: Burada sorun genellikle endüktif değil, kapasitiftir. LED aydınlatma, UPS sistemleri ve uzun yeraltı kabloları, özellikle gece saatlerinde kapasitif tüketimi artırır. Bu binalarda “daha fazla kondansatör” değil, doğru ayarlanmış ve gerektiğinde şönt reaktörle desteklenmiş bir sistem gerekir.
Faturada endüktif ve kapasitif tüketimi ayrı ayrı kontrol edin. Hangisinin yükseldiği, sorunun yönünü gösterir: Endüktif yükseliyorsa kademeler yetmiyor ya da arızalı demektir, kapasitif yükseliyorsa sistem gereğinden fazla kompanzasyon yapıyordur. Olası nedenleri ve belirtileri kompanzasyon arızası sayfamızda ayrıntılı olarak ele aldık. Bedelin hangi oranlarda uygulandığını merak ediyorsanız reaktif enerji cezası yazımıza bakabilirsiniz.
Samsun, Yeşilırmak Elektrik Dağıtım (YEDAŞ) bölgesindedir. Sayaç okumaları aylık yapıldığı için bir arıza ilk faturaya kadar fark edilmeyebilir ve o ayın bedeli ödenmiş olur. Bu yüzden yüksek tüketimli işletmelerde değerleri ay sonunu beklemeden izlemek, sorunu bedele dönüşmeden yakalamanın en kolay yoludur.
Çalışmaya tesisinizin son aylarına ait fatura ve sayaç verilerini inceleyerek başlıyoruz. Sahada pano içindeki ekipmanların durumunu, röle ayarlarını, akım trafosu bağlantısını ve ortam koşullarını birlikte değerlendiriyoruz. Yeni kurulum gerekiyorsa sistemi tesisin yük profiline göre projelendiriyor, mevcut pano yeterliyse onarım ve ayarla sorunu çözüyoruz.
Kurulumdan sonra enerji izleme ve raporlama altyapımızla endüktif ve kapasitif değerleri düzenli takip ediyor, sapma gördüğümüzde fatura dönemi kapanmadan müdahale ediyoruz. İhtiyacınıza uygun hizmet kapsamını kompanzasyon bakım paketlerimiz sayfasında inceleyebilir, Samsun’daki tesisiniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Olabilir. Oda havalandırılmıyorsa veya gece-gündüz sıcaklık farkı yüksekse pano içinde yoğuşma oluşur. Pano ısıtıcısı ve higrostat bu riski büyük ölçüde azaltır.
Trafo enerjili kaldığı sürece boşta da reaktif enerji çeker. O dönemde aktif tüketim çok düşük olduğu için oran kolayca sınırı aşar. Trafonun boşta çalışma reaktifine göre ayrı bir sabit kademe planlanması veya sezon dışı ayarların değiştirilmesi gerekir.
Değil. Sık kondansatör arızası genellikle harmonik yükü, aşırı ısınma veya hatalı kademe anahtarlamasına işaret eder. Kondansatörü yenilemeden önce nedenin bulunması gerekir, aksi halde yenisi de kısa sürede aynı akıbete uğrar.
Her ay düzenli olarak Standart raporlamanın yanı sıra Gelişmiş Enerji raporlarınızı da alırsınız.
Yeşil Pano A.Ş.ODTÜ Teknokent Bilişim ve İnovasyon Merkezi
Kurumsal
İletişim
Telefon